Historia Oddziału
Początki polskiej turystyki na Ziemi Ząbkowickiej są trudne do opisania z uwagi na brak głębszych badań oraz zachowanych dokumentów w tym zakresie. Dokumenty archiwalne znajdujące się w zbiorach Oddziale Archiwum Państwowego we Wrocławiu w Kamieńcu Ząbkowickim nie są kompletne a część dokumentów Oddziału PTTK w Ząbkowicach Śl. zaginęła podczas kilku przeprowadzek. Możemy się więc opierać w dużej mierze na przekazach ustnych pionierów polskiego osadnictwa na Ziemi Ząbkowickiej oraz osób – działaczy Oddziału PTTK, którzy bezpośrednio w tych zdarzeniach uczestniczyli. Początki turystyki na Ziemi Ząbkowickiej sięgają wczesnych lat powojennych.
Pierwsze zorganizowane formy turystyki na Ziemi Ząbkowickiej pojawiły się już w pierwszych latach po II wojnie światowej. W 1947 r. przy Miejskiej Radzie Narodowej w Ziębicach powstało Koło Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.<more>W tym samym okresie działalność turystyczna rozwijała się również w środowisku szkolnym oraz przy zakładach pracy, m.in. w Ząbkowicach Śląskich i Złotym Stoku. Wycieczki organizowali pracownicy zakładów i uczniowie szkół, często w formie nieformalnych grup. Był to początek środowiska turystycznego w regionie.
Na początku lat 60. zaczęły powstawać pierwsze koła PTTK w regionie ząbkowickim.<more>Koła działały m.in. w Kamieńcu Ząbkowickim i Złotym Stoku, podlegając Oddziałowi PTTK w Kłodzku. Część mieszkańców Ząbkowic Śląskich była w tym czasie członkami oddziałów PTTK we Wrocławiu i Kłodzku.
Grupa działaczy turystycznych z Ząbkowic Śląskich rozpoczęła starania o utworzenie własnego Oddziału PTTK.<more>Wśród kilkunastu inicjatorów byli m.in. Józef Glabiszewski, Stanisław Kret i Stanisław Babiuch. Po uzyskaniu zgody Zarządu Głównego PTTK przygotowano statut oraz dokumenty rejestracyjne. Tymczasową siedzibą organizacji był klub „Grota” w ząbkowickim ratuszu.
Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu wpisało Oddział PTTK w Ząbkowicach Śląskich do rejestru stowarzyszeń pod numerem 1990.<more>Decyzja z 12 sierpnia 1966 r. jest uznawana za oficjalną datę powstania oddziału. Tymczasowy zarząd miał przygotować pierwszy Walny Zjazd Delegatów w celu wybrania władz Oddziału oraz określenia programu działalności.
Niestety, pierwszy tymczasowy zarząd oddziału nie rozwinął aktywnej działalności organizacyjnej.<more>Nie doprowadzono do zwołania Walnego Zebrania Delegatów, a działalność zarządu w praktyce zanikła. W grudniu 1967 r., na wniosek Zarządu Okręgu PTTK we Wrocławiu oraz lokalnych działaczy, powołano komisaryczny zarząd z prezesem Stanisławem Harzem, którego zadaniem było doprowadzenie do zorganizowania Walnego Zjazdu Delegatów. Termin zjazdu został wyznaczony na luty 1968r.
Ponieważ oddział od początku działalności nie posiadał własnej siedziby ani pracownika, władze miasta w osobie kierownika Wydziału Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki – Aleksandra Szablewskiego zobowiązały się do przydzielania oddziałowi lokalu.<more>Przedstawiciel Okręgu PTTK we Wrocławiu - Stanisław Kukiz zadeklarował przekazanie środków finansowych w kwocie 12.000 zł na opłacenie kosztów remontu lokalu, jego wyposażenie oraz etatu w początkowym okresie.
W nieco spóźnionym terminie, 1 marca 1968 r. odbył się pierwszy Walny Zjazd Delegatów Oddziału PTTK Ziemi Ząbkowicko-Ziębickiej oraz wybór nowego zarządu oddziału.<more>Zjazd wybrał na 2 letnią kadencję 13 osobowy zarząd oddziału, na którego czele stanął Tadeusz Lebioda. Zjazd powołał także 5 osobową Komisję Rewizyjna i 3 osobowy Sąd Koleżeński.
Dwa tygodnie po pierwszym zjeździe oddział zorganizował swoją pierwszą dużą imprezę turystyczną.<more>Był to rajd „Topienie Marzanny” w Bardzie, który zapoczątkował wieloletnią tradycję imprez turystycznych organizowanych przez oddział.
Oddział otrzymał pierwszy lokal biurowy przy Placu Wolności w Ząbkowicach Śląskich.<more>Lokal wyremontowano społecznie przez członków PTTK, a wyposażenie zakupiono dzięki wsparciu Zarządu Okręgu PTTK we Wrocławiu. 1 czerwca 1968r. rozpoczęło działalność biuro oddziału. Ówczesny Zarząd przyjął do pracy w charakterze pracownika biurowego z dniem 1 VI 1968 r. panią Krystynę Popp.
Oddział na przestrzeni kolejnych lat PTTK administrował dwoma obiektami zabytkowymi. Pierwszym była Baszta Gołębia, którą otrzymał w dzierżawę od miasta w 1968 r. i dzięki wielkiemu zaangażowaniu Stanisława Babiucha wyremontowano z przeznaczeniem na Stację Turystyczną PTTK.
Z uwagi na sprawy natury osobistej, dotychczasowy prezes - Tadeusz Lebioda z końcem roku zrezygnował z przewodniczenia zarządowi. Od 1 I 1969 r. jego miejsce zajął dotychczasowy wiceprezes Tytus Wyczałek.<more> Działalność oddziału opierała się w tym czasie na działaniu kilku kół PTTK w miejscowych zakładach pracy i szkołach. Liczba członków PTTK wynosiła w tym czasie około 250 osób. Aktywnie działało koło przewodników, liczące 12 członków.
20 marca 1970 r. odbył się II Walny Zjazd Delegatów Oddziału PTTK Ziemi Ząbkowicko–Ziębickiej w Ząbkowicach Śląskich.<more>Prezesem został ponownie Tytus Wyczałek, a prezesem Koła Przewodników pozostał Stanisław Grochociński. W oddziale działało już 20 kół PTTK, a liczba członków osiągnęła 691 osób. Bardzo aktywnie działała w tym czasie Powiatowa Komisja Opieki nad Zabytkami, licząca około 120 członków, której przewodniczył Józef Glabiszewski. Członkowie komisji jako Społeczni Opiekunowie Zabytków prowadzili nadzór nad niemal wszystkimi zabytkami znajdującymi się na terenie powiatu ząbkowickiego. W tym czasie zorganizowano kurs przewodnicki i ponownie ukonstytuowało się Koło Przewodników Sudeckich i Terenowych.
We wrześniu 1971 r. nastąpiły zmiany w składzie Zarządu Oddziału.<more>W związku z rezygnacją z pracy kilku członków zarządu, w tym prezesa Tytusa Wyczałka, funkcję prezesa objął Stanisław Grochociński. Do zarządu dokooptowano kilku nowych działaczy.
W tym czasie, wielką popularnością cieszyły się imprezy oddziałowe. Na rozpoczęcie sezonu organizowano Rajd Topienie Marzanny w Bardzie, a począwszy od maja 1970 r. oddział wspólnie z Powiatowym Ośrodkiem Sportu, Turystyki i Wypoczynku rozpoczął organizować rajd turystyczny Szlakami Ucieczek Jeńców Oflagu VIII b z zakończeniem na fortach w Srebrnej Górze. W pierwszych rajdach Oflagu VIII b uczestniczyło po około 300 – 400 osób, a rajdy posiadały nawet po 6 tras pieszych i górskich.
27 lutego 1972 r. odbył się III Walny Zjazd Delegatów Oddziału PTTK Ziemi Ząbkowicko-Ziębickiej w Ząbkowicach Śląskich.<more>W zjeździe uczestniczyło 52 delegatów reprezentujących 22 koła PTTK. Prezesem oddziału został wybrany Stanisław Grochociński. W kolejnych latach kadencji 1972–1974 nastąpił dalszy rozwój struktur organizacyjnych – liczba kół wzrosła do 24, a liczba członków do 792 osób.
Przy oddziale działało pięć komisji problemowych:
- Komisja Opieki nad Zabytkami,
- Komisja Krajoznawcza,
- Komisja Turystyki Górskiej,
- Komisja Ochrony Przyrody,
- Komisja Turystyki Kolarskiej i Komisja Młodzieżowa.
W 1973 roku w związku z istnieniem na terenie Powiatu Ząbkowickiego dość rozległej sieci szlaków turystycznych, powołano Grupę Znakarską liczącą 4 osoby. Zorganizowano również Kurs dla Strażników Ochrony Przyrody.
Oddział otrzymał większy lokal umożliwiający rozwinięcie działalności programowej. <more>
W 1973 roku dzięki staraniom grupy działaczy PTTK ze Stanisławem Babiuchem na czele miasto przekazało oddziałowi w dzierżawę nowy lokal przy ul. Długiej 8.
W lokalu przeprowadzono remont w dużej części siłami członków PTTK a nowa siedziba stała się podstawowym miejscem działalności programowej oddziału.
Dotychczasowy lokal przy Placu Wolności 1 został przekazany na siedzibę ekspozytury Międzyoddziałowego Biura Obsługi Ruchu Turystycznego w Polanicy-Zdroju oraz Punkt Informacji Turystycznej.
W tym okresie powstało kilka nowych imprez turystycznych organizowanych przez oddział. <more>
Wśród oddziałowych imprez turystyki kwalifikowanej pojawiły się kolejne wydarzenia:
- Zlot Turystyczny Szlakami Księgi Henrykowskiej z zakończeniem w Henrykowie
- Rajd Pieczonego Ziemniaka w Złotym Stoku organizowany na zakończenie sezonu turystycznego
Dużym powodzeniem cieszył się również wiosenny rajd „Szukamy ducha Berendyny”, organizowany przez koło PTTK w Byczeniu z zakończeniem na zamku w Kamieńcu Ząbkowickim.
W 1974 roku odbył się kolejny walny zjazd delegatów Oddziału. <more> Na zjeździe wybrano nowy zarząd na dwuletnią kadencję 1974–1976.
Prezesem Oddziału PTTK został Bożydar Sztaba, a zarząd składał się z dziewięciu osób.
Zmiany administracyjne w kraju wpłynęły również na strukturę organizacyjną PTTK. <more>
W 1975 roku w wyniku reformy administracyjnej powstało Województwo Wałbrzyskie.
W związku z tym utworzono Zarząd Wojewódzki PTTK w Wałbrzychu, któremu podlegały oddziały PTTK z tego terenu, w tym oddział w Ząbkowicach Śląskich.
W ramach strategii rozwoju regionu turystyka została uznana za jedną z czołowych branż rozwojowych.
Powstało Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Usług Turystycznych „Śnieżnik” w Wałbrzychu z siedzibą w Kłodzku, które posiadało swoje biura i obiekty noclegowe w Ząbkowicach Śl., Ziębicach, Srebrnej Górze i Złotym Stoku.
Oddział nadal powiększał liczbę swoich członków, która na koniec 1975 r. wyniosła 1346. Działały 23 kola PTTK, z tego 14 zakładowych, 7 szkolnych SKKT i 2 środowiskowe. Jednak wiele kół nie było aktywnych i działało na papierze. Przy Oddziale działało 5 komisji problemowych spośród których wyróżniała się zdecydowanie Komisja Opieki nad Zabytkami, prowadzona przez p. Józefa Glabiszewskiego.<more> Komiska ta przeprowadziła kilkanaście prelekcji i odczytów a także wykonała prace społeczne na ząbkowickim zamku wycenione na kwotę 32.000 zł.
Tak pozytywnym rozwiązaniem nie mogła pochwalić się niestety Baszta Gołębia. Ze względu na braku funduszy na poprawę wyposażenia i poprawy warunków sanitarnych zarząd Oddziału w dniu 20 II 1975 r. zrezygnował z jej dalszego prowadzenia. Na wniosek władz miejskich przekazał obiekt Komendzie Hufca ZHP w Ząbkowicach Śl.
Dokładnie miesiąc przed oddaniem Baszty Gołębiej (20 I 1975), do obiektów, których administracją zajmował się Oddział, dołączyła Krzywa Wieża. Do tego czasu administrował nią Powiatowy Ośrodek Sportu, Turystyki i Wypoczynku.
Wieża dzięki wielkiej pracy i zaangażowaniu Józefa Glabiszewskiego została udostępniona dla turystów już w 1964 r. Zorganizowano w niej pierwszą wystawę prezentująca zabytki i historię Ząbkowic Śl. Obsługa wieży dla turystów stała się ważnym źródłem dochodów Oddziału.
W dniu 28 listopada 1976 r. odbył się V Zjazd Delegatów Oddziału PTTK w Ząbkowicach Śląskich. <more>
Zjazd wybrał nowy, dziewięcioosobowy Zarząd Oddziału PTTK z prezesem Stanisławem Babiuchem na czele.
Zmniejszyła się liczba członków PTTK do 1138 osób. Oddział zatrudniał wówczas jedną osobę – urzędującego sekretarza.
W tym okresie oddział nie otrzymywał żadnej dotacji od struktur wojewódzkich. Administrował Krzywą Wieżą, gdzie z tytułu wykonywanych usług (bilety wstępu) pozyskał około 15 000 zł.
Przy oddziale działało sześć komisji problemowych, organizowano tradycyjne imprezy turystyczne.
W ramach kolejnego, VI Rajdu Szlakami Ucieczek Jeńców z Oflagu VIII b w Srebrnej Górze odbyło się bardzo udane spotkanie z dawnymi jeńcami oflagu.
Oddział rozwijał nowe formy działalności programowej i turystycznej. <more>
W ramach działalności programowej rozpoczęto organizować imprezy narciarskie na nartach biegowych i śladowych, które odbywały się w Górach Bardzkich i Sowich.
Popularną formą działalności oddziału w sezonie letnim były niedzielne spacery pod hasłem „W niedzielę nie ma nas w domu”.
Polegały one na organizowaniu grup turystów bez zapisów, którym oddział przydzielał kwalifikowanego przewodnika.
Podczas kolejnego zjazdu delegatów doszło do poważnego konfliktu w oddziale. <more>
Zarząd Oddziału działał już zgodnie z nowym statutem PTTK, który przewidywał czteroletnią kadencję władz.
Jednym z negatywnych zjawisk była „rozłamowa” działalność zarządu koła przewodników, którego członkowie zdecydowanie bojkotowali działalność Zarządu Oddziału PTTK. Doprowadziło to do konfliktu podczas obrad, gdzie zarzucano sobie wzajemnie niegospodarność i łamanie prawa wyborczego. Stało się to powodem unieważnienia zjazdu przez Zarząd Główny PTTK i powołania jednoosobowego Zarządu Komisarycznego z Jerzym Organiściakiem jako zarządcą – prezesem.
Zmiany polityczne w Polsce wpłynęły również na funkcjonowanie oddziałów PTTK. <more>
W związku ze zmianą sytuacji politycznej w Polsce i powstaniem NSZZ „Solidarność” zmieniła się sytuacja gospodarcza w oddziałach PTTK.
Oddziały przestały otrzymywać dotacje z Zarządu Głównego oraz z Zarządów Wojewódzkich PTTK i musiały samodzielnie wypracowywać środki na działalność programową.
Oddział przejął działalność biura turystycznego po likwidacji ekspozytury Międzyoddziałowego Biura Obsługi Ruchu Turystycznego PTTK w Polanicy. <more>
Była to bardzo istotna sprawa dla Oddziału PTTK w Ząbkowicach Śląskich. Aby kontynuować działalność biura turystycznego, z inicjatywy prezesa–zarządcy Jerzego Organiściaka przejęto na rzecz Oddziału PTTK lokal przy Placu Wolności 1, zatrudniono pracownika biura BORT – Bożenę Kopeć-Mileszko i kontynuowano działalność gospodarczą biura turystycznego. Od tego czasu biuro uzyskiwało przychody z działalności gospodarczej, które pokrywały koszty jego prowadzenia oraz wspierały działalność programową oddziału.
Do zarządu oddziału dokooptowano nowych członków. <more>
Na wniosek prezesa–zarządcy dokooptowano do zarządu oddziału w charakterze wiceprezesa Witolda Barylaka oraz jeszcze dwie osoby pełniące funkcje tymczasowych członków zarządu. Mimo podjętej próby zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zebrania Delegatów i wyboru nowego zarządu nie udało się tego dokonać.
Pomimo ograniczeń stanu wojennego działalność oddziału była bardzo aktywna. <more>
Zorganizowano wszystkie, z wyjątkiem Rajdu Topienie Marzanny, imprezy rajdowe.
Powstało kilka nowych kół PTTK, m.in.:
- w Zakładach Ceramicznych w Ziębicach
- w Szkole Podstawowej nr 3 w Ząbkowicach Śląskich – koło „Trolle”
- przy Spółdzielni Mieszkaniowej w Ząbkowicach Śląskich – koło „Jeżyki”
- w Hucie „Szklary” – koło „Hutnik”.
Koło „Hutnik”, którego prezesem był Witold Barylak, było szczególnie aktywne – liczyło 60 członków i zorganizowało w 1983r. 28 imprez.
Bardzo dobrze działała także Komisja Krajoznawcza organizująca liczne prelekcje krajoznawcze o atrakcjach turystycznych powiatu ząbkowickiego.
Nowością w działalności oddziału stało się organizowanie wakacyjnych obozów wędrownych za granicą. W lecie 1981 r. zorganizowano taki obóz w Jesionikach, w 1983 r. w Czeskich Karkonoszach, a w 1984 r. w Górach Bukowych i Górach Matra na Węgrzech.
W 1982 r. reprezentacja Oddziału wzięła udział w otwarciu Międzynarodowego Szlaku Przyjaźni Eisenach – Budapeszt, które odbyło się we Vsetinie w Czechosłowacji.
W terminie 23.03-13.04.1982 r. zorganizowano Kurs Organizatorów Turystyki (w tym turystyki młodzieżowej).Organizator- Oddział PTTK w Ząbkowicach Śl. Egzamin zdało 25 osób.
W 1984 r. zorganizowano kolejny, XVI Rajd Szlakami Ucieczki Jeńców Oflagu VIII b, na który przyjechali żyjący jeńcy oflagu. Odbyła się przy tej okazji konfrontacja wiedzy na ten temat ze źródeł pisanych i wiedzy bezpośrednich uczestników zdarzeń. Był to ostatni tak duży rajd oddziałowy, w którym wzięło udział ok. 300 osób.
Spadła w tym okresie liczba członków PTTK do 512 osób.
Rozwinęła się działalność Biura Obsługi Ruchu Turystycznego, które organizowało własne imprezy oraz zajmowało się pośrednictwem w usługach przewodnickich.
Dochody przynosiła również Krzywa Wieża, której opiekunem do śmierci był wybitny przewodnik i krajoznawca ząbkowicki, Stanisław Kret, zmarły 3 VI 1983r.
W dniu 17 II 1985 r. dotychczasowy Zarząd Komisaryczny doprowadził do zorganizowania kolejnego Walnego Zebrania Delegatów, w wyniku którego powołano nowy zarząd oddziału z prezesem Stanisławem Ferensem i wiceprezesem Jerzym Organiściakiem na czele. <more> Działalność programowa prowadzona była na nieco niższym poziomie. Z powodu braku zainteresowania zrezygnowano z organizacji Złazu Śladami Księgi Henrykowskiej a pod koniec kadencji również z Rajdu Pieczonego Ziemniaka w Złotym Stoku.
W 1987 roku Oddział PTTK w Ząbkowicach Śląskich aktywnie uczestniczył w obchodach 700-lecia miasta, angażując się w organizację wydarzeń oraz współtworząc reaktywowane Towarzystwo Miłośników Ząbkowic Śląskich. <more>
Członkowie oddziału – Jerzy Organiściak, Stanisław Grochociński, Bogusław Romaszewski i Józef Kułaczkowski – brali czynny udział w obchodach, a sam oddział zorganizował pieszy złaz gwiaździsty z zakończeniem na zamku, w którym uczestniczyło około 200 osób. Jednocześnie widoczny był dalszy spadek liczby członków do 245 oraz ograniczenie aktywności struktur – funkcjonowały już tylko cztery koła: „Hutnik” przy Hucie „Szklary”, „Jeżyki” przy Spółdzielni Mieszkaniowej, SKKT-PTTK „TRAMP” przy Liceum Ogólnokształcącym oraz koło przy Technikum Mechanicznym.
Okres ten naznaczony był również stratami personalnymi – w 1986 roku zmarli dwaj zasłużeni założyciele oddziału: Józef Glabiszewski (4 lutego) oraz Stanisław Babiuch (8 października). Pomimo trudności oddział kontynuował działalność szkoleniową – na zlecenie Federacji Hutniczych Związków Zawodowych zorganizowano stacjonarny kurs „Organizator Turystyki Zakładowej” w schronisku PTTK im. Komandora Stefana Frankowskiego w Srebrnej Górze (2–9 października 1988 r.). Egzamin zdało 27 osób.
W latach 1989–1992 Oddział PTTK w Ząbkowicach Śląskich funkcjonował w warunkach głębokich przemian ustrojowych, które znacząco wpłynęły na jego strukturę i działalność. <more>
W 1989 r. odbył się Walny Zjazd Delegatów, który wybrał nowe władze z Bogusławem Romaszewskim jako prezesem, jednak już po czterech miesiącach funkcję tę przejął Stanisław Ferens. Równolegle prowadzono działalność szkoleniową – zorganizowano drugi kurs „Organizator Turystyki Zakładowej” (16–23.04.1989, 30 osób) oraz I Zlot Organizatorów Turystyki PTTK i Instruktorów Rekreacji w Srebrnej Górze (28–30.09.1990, 36 uczestników).
W wyniku przemian gospodarczych nastąpił gwałtowny spadek liczby członków – do 181 osób w 1990 r., przy istnieniu 9 kół, z których tylko 3 były aktywne. Wśród najważniejszych działały Koło PTTK „HUTNIK” przy ZGH „SZKLARY” (z prezesem Witoldem Barylakiem na czele), Koło SKKT-PTTK „JEŻYKI” przy Spółdzielni Mieszkaniowej w Ząbkowicach Śl. (Opiekun Witold Barylak) i Koło SKKT-PTTK „TRAMP” przy Liceum Ogólnokształcącym w Ząbkowicach (Opiekun Leopold Jowczyk, nauczyciel geografii).
Kryzys finansowy i organizacyjny wymusił rezygnację z etatów oraz działalności gospodarczej oddziału – zdecydowano się na wydzierżawienie lokalu przy Placu Wolności 1 prywatnemu operatorowi (Zbigniew Pawlik), pozostawiając lokal przy ul. Długiej 8 na działalność statutową.
Na początku lat 90. nastąpiło dalsze osłabienie działalności programowej – rozpad większości kół ("Hutnik", "Jeżyki" oraz "Tramp" zakończyły działalność w 1992 r.), spadek frekwencji na imprezach oraz stopniowe wygaszanie kluczowych wydarzeń, w tym zakończenie w 1992 r. organizacji sztandarowego Rajdu Szlakami Ucieczek Jeńców Oflagu VIII b.
Jednocześnie w 1990 r., po rozwiązaniu struktur wojewódzkich PTTK, oddział uzyskał osobowość prawną, co otworzyło nowy etap jego funkcjonowania.
Kolejny Zjazd Delegatów Oddziału odbył się 14 XI 1992 r. i wybrał nowy zarząd, którego prezesem został Stanisław Grochociński. Głównym zadaniem nowych władz Oddziału było powstrzymanie spadku liczby członków oraz wypracowanie nowej oferty turystycznej dla mieszkańców Ząbkowic Śl. i okolic.
Po Walnym Zjeździe Delegatów w 1992 r. nowe władze oddziału podjęły działania mające na celu odbudowę aktywności turystycznej, jednak funkcjonowały w warunkach dalszego spadku liczby członków i ograniczonych zasobów organizacyjnych. <more>
Wznowiono z powodzeniem organizowane wcześniej imprezy z cyklu „W niedzielę nie ma nas w domu” oraz zorganizowano kilka wycieczek wielodniowych, w tym na tereny czeskie. Mimo tych działań liczba członków nadal malała i oscylowała wokół 80 osób. Dodatkowym problemem była utrata zaplecza organizacyjnego – w 1993 r. Urząd Gminy wypowiedział oddziałowi lokal przy ul. Długiej 8 oraz odebrał administrowanie Krzywą Wieżą.
W 1994 r. zmarł dzierżawca lokalu przy Placu Wolności 1 – Zbigniew Pawlik. Od 1 stycznia 1995 r. lokal ten wydzierżawił Jerzy Organiściak, który prowadził w nim Biuro Obsługi Ruchu Turystycznego PTTK oraz został powołany na sekretarza oddziału. W 1996 r., z inicjatywy Jerzego Organiściaka oraz Pawła Żarneckiego, nawiązano współpracę z Klubem Czeskich Turystów w Cervenym Kostelcu – mieście partnerskim Ząbkowic Śląskich. Pierwsza wspólna impreza turystyczna odbyła się w Dolinie rzeki Upy przy okazji Polsko–Czeskich Dni Kultury Chrześcijańskiej i zapoczątkowała cykl kolejnych spotkań organizowanych zarówno po stronie polskiej (Góry Stołowe, Góry Sowie), jak i czeskiej. W efekcie tej współpracy nawiązały się także indywidualne kontakty i przyjaźnie oraz wspólne uczestnictwo w wydarzeniach klubowych.
W tej samej kadencji (1994) podjęto działania na rzecz rozwoju turystyki regionalnej – wyznakowano nowy szlak „Wzdłuż Granicy Świętego Jana” z Ziębic do Paczkowa. Ideą jego powstania było pokazanie unikatowego zabytku dawnego prawa – najstarszych w Polsce kamieni granicznych wyznaczających granicę pomiędzy dawnym księstwem biskupów wrocławskich a księstwem ziębickim.
W 1995 r. z inicjatywy Jerzego Organiściaka powołano Klub Regionalny Ziemi Ząbkowickiej PTTK, który skupił osoby zainteresowane historią i krajoznawstwem regionu. Członkowie klubu zorganizowali kilka spotkań, wygłosili kilkanaście prelekcji krajoznawczych oraz przygotowali dwie wystawy w Izbie Pamiątek Regionalnych w Ząbkowicach Śląskich – jedną poświęconą historii miasta w związku z wydaniem książki „Ząbkowickie opowieści”, drugą prezentującą zbiory znaczków turystycznych księdza Władysława Smotera z Braszowic. Powołano również zespół weryfikacyjny Regionalnej Odznaki Krajoznawczej.
W końcowym okresie kadencji bardzo aktywnie działały Komisja Turystyki Górskiej oraz Grupa Znakarska pod przewodnictwem śp. Janusza Siemienasa, co pozwoliło utrzymać ciągłość działań turystycznych mimo trudnej sytuacji organizacyjnej oddziału.
Kolejny Zjazd Delegatów Oddziału PTTK w Ząbkowicach Śl. odbył się 2 III 1997 r. Prezesem został wybrany ponownie Stanisław Grochociński.
Po Walnym Zjeździe oddział kontynuował działalność mimo utrzymującego się spadku liczby członków, koncentrując się na rozwoju kadry i organizacji wydarzeń turystycznych. <more>
W tym okresie zauważalny był wzrost liczby kadry oddziałowej, szczególnie przewodników sudeckich i terenowych. W 1997 r. oddział zorganizował XXXVI Ogólnopolski Zlot Sudeckich Przodowników Turystyki Górskiej w Złotym Stoku, w którym uczestniczyło blisko 100 osób, oraz wydał z tej okazji pamiątkowy informator z artykułami krajoznawczymi. W listopadzie 1997 r. w Srebrnej Górze odbyły się uroczyste obchody 30-lecia Oddziału PTTK i Koła Przewodników Sudeckich i Terenowych, którym towarzyszyła wystawa rocznicowa przygotowana w październiku.
W tym samym roku zorganizowano kurs dla kandydatów na przewodników sudeckich i terenowych, który ukończyło 18 osób. W 1998 r. Klub Regionalny Ziemi Ząbkowickiej prowadził aktywną działalność wystawienniczą – w kwietniu zorganizowano wystawę „Wybitne postacie Ziemi Ząbkowickiej”, a w październiku wystawę „Dwudziestolecie pontyfikatu papieża Jana Pawła II” ze zbiorów ks. Władysława Smotera.
Dynamicznie rozwijała się współpraca z Czeskim Klubem Turystów w Cervenym Kostelcu – wprowadzono stałą formułę dwóch corocznych imprez: „Polsko–Czeskie spotkania na szlaku” oraz wydarzenia w ramach Polsko–Czeskich Dni Kultury Chrześcijańskiej. W 1999 r. oddział wszedł w skład Porozumienia Oddziałów PTTK Dolnego Śląska, którego celem była koordynacja działań turystycznych i organizacyjnych.
Rozwijano również infrastrukturę turystyczną – zwiększała się liczba szlaków, a w 1997 r. Oddział PTTK w Strzelinie wyznakował nowy szlak z Ząbkowic Śląskich na Gromnik przez Henryków. W 2000 r. podpisano umowę ze Starostwem Powiatowym na prowadzenie Powiatowego Centrum Informacji Turystycznej w siedzibie oddziału przy Placu Jana Pawła II 1. Aktywnie działała także Grupa Znakarska, sprawująca opiekę nad 213 km szlaków turystycznych.
Kolejny Walny Zjazd Delegatów zorganizowano 18 III 2001 r. Zjazd po raz kolejny powołał Stanisława Grochocińskiego na prezesa.
Po Walnym Zjeździe Delegatów w 2001 r., oddział rozszerzył swoje struktury i kontynuował działalność mimo ograniczonej aktywności organizacyjnej. <more>
W związku z zanikiem działalności oddziałów PTTK w Dzierżoniowie i Paczkowie, działające tam koła zostały włączone w struktury Oddziału PTTK w Ząbkowicach Śląskich, co zostało formalnie zatwierdzone podczas zjazdu.
W 2002 r., ze środków Powiatu Ząbkowickiego, wyznakowano nowy szlak turystyczny z Kamieńca Ząbkowickiego (PKP) do Barda przez rezerwat Skałki Stoleckie, Ząbkowice Śląskie oraz Masyw Grochowej.
Oddział kontynuował współpracę z Czeskim Klubem Turystów, choć w tym okresie ograniczała się ona zazwyczaj do jednej wspólnej imprezy rocznie.
Aktywnie działała Grupa Znakarska, uczestnicząca na zlecenie Starostwa Powiatowego w znakowaniu ścieżek rowerowych. Działalność prowadził również Klub Regionalny Ziemi Ząbkowickiej PTTK, który organizował prelekcje, wycieczki terenowe oraz wydarzenia popularyzujące historię regionu.
Wśród ważniejszych inicjatyw znalazła się wystawa „Zabytki Ząbkowic Śląskich” zorganizowana w maju 2000 r. w związku z promocją publikacji pod tym samym tytułem. W latach 2003–2004, z okazji Dni Ząbkowic Śląskich, zorganizowano prelekcje krajoznawcze poświęcone historii miasta. W 2004 r. odbyła się również pierwsza pielgrzymka turystów do sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej w Bobolicach.
Jednocześnie widoczny był dalszy regres struktur oddziału – nie funkcjonowały komisje ani większość kół PTTK, z wyjątkiem koła przewodnickiego, co znacząco ograniczało skalę działalności organizacyjnej.
Po Walnym Zjeździe Delegatów w 2005 r., który ponownie wybrał Stanisława Grochocińskiego na prezesa, oddział funkcjonował przy bardzo ograniczonej liczbie członków (ok. 50 osób), koncentrując się na utrzymaniu działalności oraz podejmowaniu nowych inicjatyw turystycznych i krajoznawczych. <more>
Oddział nie organizował już imprez rajdowych, jednak kontynuowano raz w roku wspólne imprezy z Czeskim Klubem Turystów. W listopadzie 2006 r. uchwałą Komisji Turystyki Górskiej Zarządu Głównego PTTK w Krakowie utworzono przy oddziale Terenowy Referat Weryfikacyjny Górskiej Odznaki Turystycznej, którego kierownikiem został Witold Barylak.
W 2006 r. Studenckie Koło Przewodników przy Oddziale PTTK Politechniki Wrocławskiej, we współpracy z Lokalną Organizacją Turystyczną Ziemi Ząbkowickiej i Oddziałem PTTK w Ząbkowicach Śląskich, wyznakowało nowy szlak krajoznawczo-przyrodniczy o długości ok. 45 km, przebiegający od Przełęczy Woliborskiej w Górach Sowich do Kamieńca Ząbkowickiego wzdłuż północnej granicy powiatu. Jego celem było pobudzenie turystyki na Przedgórzu Sudeckim.
W 2007 r., z okazji 720-lecia Ząbkowic Śląskich, Klub Regionalny zorganizował sesję popularnonaukową z udziałem gości z Niemiec. Działacze oddziału: Stanisław Grochociński, Adam Frycz i Jerzy Organiściak zostali uhonorowani tytułem „Zasłużony dla Ząbkowic Śląskich”.
W 2008 r. członkowie klubu zorganizowali dużą imprezę z okazji 150-lecia kolei na Ziemi Ząbkowickiej i 100-lecia Ząbkowickiej Kolei Powiatowej, w której uczestniczyło około 700 osób – była to największa impreza oddziału w tym okresie. Ponadto już w 2005 r. z inicjatywy członków klubu opracowano koncepcję renowacji nagrobka Karola I Podiebrada i Anny Żagańskiej w kościele św. Anny.
Od 2009 r. oddział wspólnie z Lokalną Organizacją Turystyczną Ziemi Ząbkowickiej oraz samorządem wsi Sulisławice rozpoczął organizację cyklicznej imprezy pieszo-rowerowej „Rajd do Książęcego Kamienia”, która szybko zyskała dużą popularność i przyczyniła się do rozwoju turystyki w tej miejscowości.
Równocześnie od 2009 r. organizowano sezonowe wycieczki autokarowo-piesze na pogranicze polsko-czeskie i polsko-niemieckie – średnio około 6 rocznie. Przy oddziale nadal działało Biuro Obsługi Ruchu Turystycznego PTTK o charakterze agencyjnym, zajmujące się sprzedażą ofert touroperatorów oraz organizacją wycieczek własnych.
W 2009 r. Klub Regionalny Ziemi Ząbkowickiej zorganizował konferencję „Górnictwo na Ziemi Ząbkowickiej” z udziałem historyków z Wrocławia, Katowic, Zabrza i Wałbrzycha oraz lokalnych badaczy. Referaty miały istotne znaczenie dla poznania historii górnictwa w regionie.
Od 2010 r. klub prowadzi systematyczną działalność popularyzatorską – średnio raz w miesiącu organizuje spotkania i prelekcje krajoznawcze dotyczące historii Ziemi Ząbkowickiej, co pozwoliło utrzymać aktywność oddziału mimo ograniczonych struktur organizacyjnych.
Add Description Here
Zarząd Oddziału wybrany na kadencję w dniu 16.03.2013r.:
- Prezes -Stanisław Grochociński
- V-ce prezes -Jerzy Piasecki
-Andrzej Pasek - Sekretarz -Jerzy Organiściak
- Skarbnik -Stanisław Ferens
- Członkowie zarządu - Paweł Marek Jechna, Grażyna Anna Przepiórka
W terminie 31 stycznia 2014 r -22 marca 2015 r. BUT „OTTOKAR” i Oddział PTTK w Ząbkowicach Śl zorganizował kurs dla kandydatów na Przewodnika Sudeckiego III klasy.
Kurs z wynikiem pozytywnym ukończyły 24 osoby. Egzamin państwowy zdało 8 osób.
Zarząd Oddziału wybrany na kadencję w dniu 18.03.2017 r.:
- Prezes - Jerzy Piasecki
- V-ce prezes - Helena Wnęk; Paweł Marek Jechna
- Sekretarz - Maria Jagoda
- Skarbnik - Stanisław Ferens
Zarząd Oddziału wybrany na bieżącą kadencję w dniu 21.05.2022r.:
- Prezes - Jerzy Piasecki
- V-ce prezes - Jerzy Organiściak
- Sekretarz - Maria Jagoda
- Skarbnik - Piotr Ankowski
- Członkini Zarządu - Elżbieta Horowska